Book 5: Chapter 2
The Mahabharata in Sanskrit
Book 5
Chapter 2
| 1 [बलदेव] शरुतं भवद्भिर गद पूर्वजस्य; वाक्यं यथा धर्मवद अर्थवच च अजातशत्रॊश च हितं हितं च; दुर्यॊधनस्यापि तथैव राज्ञः 2 अर्धं हि राज्यस्य विसृज्य वीराः; कुन्तीसुतास तस्य कृते यतन्ते परदाय चार्धं धृतराष्ट्र पुत्रः; सुखी सहास्माभिर अतीव मॊदेत 3 लब्ध्वा हि राज्यं पुरुषप्रवीराः; सम्यक परवृत्तेषु परेषु चैव धरुवं परशान्ताः सुखम आविशेयुस; तेषां परशान्तिश च हितं परजानाम 4 दुर्यॊधनस्यापि मतं च वेत्तुं; वक्तुं च वाक्यानि युधिष्ठिरस्य परियं मम सयाद यदि तत्र कश चिद; वरजेच छमार्थं कुरुपाण्डवानाम 5 स भीष्मम आमन्त्र्य कुरुप्रवीरं; वैचित्र वीर्यं च महानुभावम दरॊणं सपुत्रं विदुरं कृपं च; गान्धारराजं च ससूतपुत्रम 6 सर्वे च ये ऽनये धृतराष्ट्र पुत्रा; बलप्रधाना निगम परधानाः सथिताश च धर्मेषु यथा सवकेषु; लॊकप्रवीराः शरुतकालवृद्धाः 7 एतेषु सर्वेषु समागतेषु; पौरेषु वृद्धेषु च संगतेषु बरवीतु वाक्यं परणिपात युक्तं; कुन्तीसुतस्यार्थ करं यथा सयात 8 सर्वास्व अवस्थासु च ते न कौट्याद; गरस्तॊ हि सॊ ऽरथॊ बलम आश्रितैस तैः परियाभ्युपेतस्य युधिष्ठिरस्य; दयूते परमत्तस्य हृतं च राज्यम 9 निवार्यमाणश च कुरुप्रवीरैः; सर्वैः सुहृद्भिर हय अयम अप्य अतज्ज्ञः गान्धारराजस्य सुतं मताक्षं; समाह्वयेद देवितुम आजमीढः 10 दुरॊदरास तत्र सहस्रशॊ ऽनये; युधिष्ठिरॊ यान विषहेत जेतुम उत्सृज्य तान सौबलम एव चायं; समाह्वयत तेन जितॊ ऽकषवत्याम 11 स दीव्यमानः परतिदेवनेन; अक्षेषु नित्यं सुपराङ्मुखेषु संरम्भमाणॊ विजितः परसह्य; तत्रापराधः शकुनेर न कश चित 12 तस्मात परणम्यैव वचॊ बरवीतु; वैचित्रवीर्यं बहु साम युक्तम तथा हि शक्यॊ धृतराष्ट्र पुत्रः; सवार्थे नियॊक्तुं पुरुषेण तेन 13 [व] एवं बरुवत्य एव मधु परवीरे; शिनिप्रवीरः सहसॊत्पपात तच चापि वाक्यं परिनिन्द्य तस्य; समाददे वक्यम इदं समन्युः | 1 [baladeva] śrutaṃ bhavadbhir gada pūrvajasya; vākyaṃ yathā dharmavad arthavac ca ajātaśatroś ca hitaṃ hitaṃ ca; duryodhanasyāpi tathaiva rājñaḥ 2 ardhaṃ hi rājyasya visṛjya vīrāḥ; kuntīsutās tasya kṛte yatante pradāya cārdhaṃ dhṛtarāṣṭra putraḥ; sukhī sahāsmābhir atīva modet 3 labdhvā hi rājyaṃ puruṣapravīrāḥ; samyak pravṛtteṣu pareṣu caiva dhruvaṃ praśāntāḥ sukham āviśeyus; teṣāṃ praśāntiś ca hitaṃ prajānām 4 duryodhanasyāpi mataṃ ca vettuṃ; vaktuṃ ca vākyāni yudhiṣṭhirasya priyaṃ mama syād yadi tatra kaś cid; vrajec chamārthaṃ kurupāṇḍavānām 5 sa bhīṣmam āmantrya kurupravīraṃ; vaicitra vīryaṃ ca mahānubhāvam droṇaṃ saputraṃ viduraṃ kṛpaṃ ca; gāndhārarājaṃ ca sasūtaputram 6 sarve ca ye 'nye dhṛtarāṣṭra putrā; balapradhānā nigama pradhānāḥ sthitāś ca dharmeṣu yathā svakeṣu; lokapravīrāḥ śrutakālavṛddhāḥ 7 eteṣu sarveṣu samāgateṣu; paureṣu vṛddheṣu ca saṃgateṣu bravītu vākyaṃ praṇipāta yuktaṃ; kuntīsutasyārtha karaṃ yathā syāt 8 sarvāsv avasthāsu ca te na kauṭyād; grasto hi so 'rtho balam āśritais taiḥ priyābhyupetasya yudhiṣṭhirasya; dyūte pramattasya hṛtaṃ ca rājyam 9 nivāryamāṇaś ca kurupravīraiḥ; sarvaiḥ suhṛdbhir hy ayam apy atajjñaḥ gāndhārarājasya sutaṃ matākṣaṃ; samāhvayed devitum ājamīḍhaḥ 10 durodarās tatra sahasraśo 'nye; yudhiṣṭhiro yān viṣaheta jetum utsṛjya tān saubalam eva cāyaṃ; samāhvayat tena jito 'kṣavatyām 11 sa dīvyamānaḥ pratidevanena; akṣeṣu nityaṃ suparāṅmukheṣu saṃrambhamāṇo vijitaḥ prasahya; tatrāparādhaḥ śakuner na kaś cit 12 tasmāt praṇamyaiva vaco bravītu; vaicitravīryaṃ bahu sāma yuktam tathā hi śakyo dhṛtarāṣṭra putraḥ; svārthe niyoktuṃ puruṣeṇa tena 13 [v] evaṃ bruvaty eva madhu pravīre; śinipravīraḥ sahasotpapāta tac cāpi vākyaṃ parinindya tasya; samādade vakyam idaṃ samanyuḥ |