Book 3: Chapter 26
The Mahabharata in Sanskrit
Book 3
Chapter 26
| 1 [वै] तत काननं पराप्य नरेन्द्रपुत्राः; सुखॊचिता वासम उपेत्य कृच्छ्रम विजह्रुर इन्द्र परतिमाः शिवेषु; सरस्वती शालवनेषु तेषु 2 यतींश च सर्वान स मुनींश च राजा; तस्मिन वने मूलफलैर उदग्रैः दविजातिमुख्यान ऋषभः कुरूणां; संतर्पयाम आस महानुभावः 3 इष्टीश च पित्र्याणि तथाग्रियाणि; महावने वसतां पाण्डवानाम पुरॊहितः सर्वसमृद्धतेजाश; चकार धौम्यः पितृवत कुरूणाम 4 अपेत्य राष्ट्राद वसतां तु तेषाम; ऋषिः पुराणॊ ऽतिथिर आजगाम तम आश्रमं तीव्रसमृद्धतेजा; मार्कण्डेयः शरीमतां पाण्डवानाम 5 स सर्वविद दरौपदीं परेक्ष्य कृष्णां; युधिष्ठिरं भीमसेनार्जुनौ च संस्मृत्य रामं मनसा महात्मा; तपस्विमध्ये ऽसमयतामितौजाः 6 तं धर्मराजॊ विमना इवाब्रवीत; सर्वे हरिया सन्ति तपस्विनॊ ऽमी भवान इदं किं समयतीव हृष्टस; तपस्विनां पश्यतां माम उदीक्ष्य 7 [मार] न तात हृष्यामि न च समयामि; परहर्षजॊ मां भजते न दर्पः तवापदं तव अद्य समीक्ष्य रामं; सत्यव्रतं दाशरथिं समरामि 8 स चापि राजा सह लक्ष्मणेन; वने निवासं पितुर एव शासनात धन्वी चरन पार्थ पुरा मयैव; दृष्टॊ गिरेर ऋष्यमूकस्य सानौ 9 सहस्रनेत्र परतिमॊ महात्मा; मयस्य जेत नमुचेश च हन्ता पितुर निदेशाद अनघः सवधर्मं; वनेवासं दाशरथिश चकार 10 स चापि शक्रस्य समप्रभावॊ; महानुभावः समरेष्व अजेयः विहाय भॊगान अचरद वनेषु; नेशे बलस्येति चरेद अधर्मम 11 नृपाश च नाभाग भगीरथादयॊ; महीम इमां सागरान्तां विजित्य सत्येन ते ऽपय अजयंस तात लॊकान; नेशे बलस्येति चरेद अधर्मम 12 अलर्कम आहुर नरवर्य सन्तं; सत्यव्रतं काशिकरूष राजम विहाय रष्ट्राणि वसूनि चैव; नेशे बलस्येति चरेद अधर्मम 13 धात्रा विधिर यॊ विहितः पुराणस; तं पूजयन्तॊ नरवर्य सन्तः सप्तर्षयः पार्थ दिवि परभान्ति; नेशे बलस्येति चरेद अधर्मम 14 महाबलान पर्वतकूटमात्रान; विषाणिनः पश्य गजान नरेन्द्र सथितान निदेशे नरवर्य धातुर; नेशे बलस्येति चरेद अधर्मम 15 सर्वाणि भूतानि नरेन्द्र पश्य; यथा यथावद विहितं विधात्रा सवयॊनितस तत कुरुते परभावान; नेशे बलस्येति चरेद अधर्मम 16 सत्येन धर्मेण यथार्ह वृत्त्या; हरिया तथा सर्वभूतान्य अतीत्य यशश च तेजश च तवापि दीप्तं; विभावसॊर भास्करस्येव पार्थ 17 यथाप्रतिज्ञं च महानुभाव; कृच्छ्रं वनेवासम इमं निरुष्य ततः शरियं तेजसा सवेन दीप्ताम; आदास्यसे पार्थिव कौरवेभ्यः 18 [वै] तम एवम उक्त्वा वचनं महर्षिस; तपस्विमध्ये सहितं सुहृद्भिः आमन्त्र्य धौम्यं सहितांश च पार्थांस; ततः परतस्थे दिशम उत्तरां सः | 1 [vai] tat kānanaṃ prāpya narendraputrāḥ; sukhocitā vāsam upetya kṛcchram vijahrur indra pratimāḥ śiveṣu; sarasvatī śālavaneṣu teṣu 2 yatīṃś ca sarvān sa munīṃś ca rājā; tasmin vane mūlaphalair udagraiḥ dvijātimukhyān ṛṣabhaḥ kurūṇāṃ; saṃtarpayām āsa mahānubhāvaḥ 3 iṣṭīś ca pitryāṇi tathāgriyāṇi; mahāvane vasatāṃ pāṇḍavānām purohitaḥ sarvasamṛddhatejāś; cakāra dhaumyaḥ pitṛvat kurūṇām 4 apetya rāṣṭrād vasatāṃ tu teṣām; ṛṣiḥ purāṇo 'tithir ājagāma tam āśramaṃ tīvrasamṛddhatejā; mārkaṇḍeyaḥ śrīmatāṃ pāṇḍavānām 5 sa sarvavid draupadīṃ prekṣya kṛṣṇāṃ; yudhiṣṭhiraṃ bhīmasenārjunau ca saṃsmṛtya rāmaṃ manasā mahātmā; tapasvimadhye 'smayatāmitaujāḥ 6 taṃ dharmarājo vimanā ivābravīt; sarve hriyā santi tapasvino 'mī bhavān idaṃ kiṃ smayatīva hṛṣṭas; tapasvināṃ paśyatāṃ mām udīkṣya 7 [mār] na tāta hṛṣyāmi na ca smayāmi; praharṣajo māṃ bhajate na darpaḥ tavāpadaṃ tv adya samīkṣya rāmaṃ; satyavrataṃ dāśarathiṃ smarāmi 8 sa cāpi rājā saha lakṣmaṇena; vane nivāsaṃ pitur eva śāsanāt dhanvī caran pārtha purā mayaiva; dṛṣṭo girer ṛṣyamūkasya sānau 9 sahasranetra pratimo mahātmā; mayasya jeta namuceś ca hantā pitur nideśād anaghaḥ svadharmaṃ; vanevāsaṃ dāśarathiś cakāra 10 sa cāpi śakrasya samaprabhāvo; mahānubhāvaḥ samareṣv ajeyaḥ vihāya bhogān acarad vaneṣu; neśe balasyeti cared adharmam 11 nṛpāś ca nābhāga bhagīrathādayo; mahīm imāṃ sāgarāntāṃ vijitya satyena te 'py ajayaṃs tāta lokān; neśe balasyeti cared adharmam 12 alarkam āhur naravarya santaṃ; satyavrataṃ kāśikarūṣa rājam vihāya raṣṭrāṇi vasūni caiva; neśe balasyeti cared adharmam 13 dhātrā vidhir yo vihitaḥ purāṇas; taṃ pūjayanto naravarya santaḥ saptarṣayaḥ pārtha divi prabhānti; neśe balasyeti cared adharmam 14 mahābalān parvatakūṭamātrān; viṣāṇinaḥ paśya gajān narendra sthitān nideśe naravarya dhātur; neśe balasyeti cared adharmam 15 sarvāṇi bhūtāni narendra paśya; yathā yathāvad vihitaṃ vidhātrā svayonitas tat kurute prabhāvān; neśe balasyeti cared adharmam 16 satyena dharmeṇa yathārha vṛttyā; hriyā tathā sarvabhūtāny atītya yaśaś ca tejaś ca tavāpi dīptaṃ; vibhāvasor bhāskarasyeva pārtha 17 yathāpratijñaṃ ca mahānubhāva; kṛcchraṃ vanevāsam imaṃ niruṣya tataḥ śriyaṃ tejasā svena dīptām; ādāsyase pārthiva kauravebhyaḥ 18 [vai] tam evam uktvā vacanaṃ maharṣis; tapasvimadhye sahitaṃ suhṛdbhiḥ āmantrya dhaumyaṃ sahitāṃś ca pārthāṃs; tataḥ pratasthe diśam uttarāṃ saḥ |