Book 3: Chapter 24
The Mahabharata in Sanskrit
Book 3
Chapter 24
| 1 [वै] तस्मिन दशार्हाधिपतौ परयाते; युधिष्ठिरॊ भीमसेनार्जुनौ च यमौ च कृष्णा च पुरॊहितश च; रथान महार्हान परमाश्वयुक्तान 2 आस्थाय वीराः सहिता वनाय; परतस्थिरे भूतपतिप्रकाशाः हिरण्यनिष्कान वसनानि गाश च; परदाय शिक्षाक्षर मन्त्रिविद्भ्यः 3 परेष्याः पुरॊ विंशतिर आत्तशस्त्रा; धनूंषि वर्माणि शरांश च पीतान मौर्वीश च यन्त्राणि च सायकांश च; सर्वे समादाय जघन्यम ईयुः 4 ततस तु वासांसि च राजपुत्र्या; धात्र्यश च दास्यश च विभूषणं च तद इन्द्रसेनस तवरितं परगृह्य; जघन्यम एवॊपययौ रथेन 5 ततः कुरुश्रेष्ठम उपेत्य पौराः; परदक्षिणं चक्रुर अदीनसत्त्वाः तं बराह्मणाश चाभ्यवदन परसन्ना; मुख्याश च सर्वे कुरुजाङ्गलानाम 6 स चापि तान अभ्यवदत परसन्नः; सहैव तैर भरातृभिर धर्मराजः तस्थौ च तत्राधिपतिर महात्मा; दृष्ट्वा जनौघं कुरुजाङ्गलानाम 7 पितेव पुत्रेषु स तेषु भावं; चक्रे कुरूणाम ऋषभॊ महात्मा ते चापि तस्मिन भरत परबर्हे; तदा बभूवुः पितरीव पुत्राः 8 ततः समासाद्य महाजनौघाः; कुरुप्रवीरं परिवार्य तस्थुः हा नाथ हा धर्म इति बरुवन्तॊ; हरिया च सर्वे ऽशरुमुखा बभूवुः 9 वरः कुरूणाम अधिपः परजानां; पितेव पुत्रान अपहाय चास्मान पौरान इमाञ जानपदांश च सर्वान; हित्वा परयातः कव नु धर्मराजः 10 धिग धार्तराष्ट्रं सुनृशंस बुद्धिं; ससौबलं पापमतिं च कर्णम अनर्थम इच्छन्ति नरेन्द्र पापा; ये धर्मनित्यस्य सतस तवाग्राः 11 सवयं निवेश्याप्रतिमं महात्मा; पुरं महद देवपुरप्रकाशम शतक्रतुप्रथम अमॊघकर्मा; हित्वा परयातः कव नु धर्मराजः 12 चकार याम अप्रतिमां महात्मा; सभां मयॊ देव सभा परकाशाम तां देव गुप्ताम इव देव मायां; हित्वा परयातः कव नु धर्मराजः 13 तान धर्मकामार्थविद उत्तमौजा; बीभत्सुर उच्चैः सहितान उवाच आदास्यते वासम इमं निरुष्य; वनेषु राजा दविषतां यशांसि 14 दविजातिमुख्याः सहिताः पृथक च; भवद्भिर आसाद्य तपस्विनश च परसाद्य धर्मार्थविदश च वाच्या; यथार्थसिद्धिः परमा भवेन नः 15 इत्य एवम उक्ते वचने ऽरजुनेन; ते बराह्मणाः सर्ववर्णाश च राजन मुदाभ्यनन्दन सहिताश च चक्रुः; परदक्षिणं धर्मभृतां वरिष्ठम 16 आमन्त्र्य पार्थं च वृकॊदरं च; धनंजयं याज्ञसेनीं यमौ च परतस्थिरे राष्ट्रम अपेतहर्षा; युधिष्ठिरेणानुमता यथा सवम | 1 [vai] tasmin daśārhādhipatau prayāte; yudhiṣṭhiro bhīmasenārjunau ca yamau ca kṛṣṇā ca purohitaś ca; rathān mahārhān paramāśvayuktān 2 āsthāya vīrāḥ sahitā vanāya; pratasthire bhūtapatiprakāśāḥ hiraṇyaniṣkān vasanāni gāś ca; pradāya śikṣākṣara mantrividbhyaḥ 3 preṣyāḥ puro viṃśatir āttaśastrā; dhanūṃṣi varmāṇi śarāṃś ca pītān maurvīś ca yantrāṇi ca sāyakāṃś ca; sarve samādāya jaghanyam īyuḥ 4 tatas tu vāsāṃsi ca rājaputryā; dhātryaś ca dāsyaś ca vibhūṣaṇaṃ ca tad indrasenas tvaritaṃ pragṛhya; jaghanyam evopayayau rathena 5 tataḥ kuruśreṣṭham upetya paurāḥ; pradakṣiṇaṃ cakrur adīnasattvāḥ taṃ brāhmaṇāś cābhyavadan prasannā; mukhyāś ca sarve kurujāṅgalānām 6 sa cāpi tān abhyavadat prasannaḥ; sahaiva tair bhrātṛbhir dharmarājaḥ tasthau ca tatrādhipatir mahātmā; dṛṣṭvā janaughaṃ kurujāṅgalānām 7 piteva putreṣu sa teṣu bhāvaṃ; cakre kurūṇām ṛṣabho mahātmā te cāpi tasmin bharata prabarhe; tadā babhūvuḥ pitarīva putrāḥ 8 tataḥ samāsādya mahājanaughāḥ; kurupravīraṃ parivārya tasthuḥ hā nātha hā dharma iti bruvanto; hriyā ca sarve 'śrumukhā babhūvuḥ 9 varaḥ kurūṇām adhipaḥ prajānāṃ; piteva putrān apahāya cāsmān paurān imāñ jānapadāṃś ca sarvān; hitvā prayātaḥ kva nu dharmarājaḥ 10 dhig dhārtarāṣṭraṃ sunṛśaṃsa buddhiṃ; sasaubalaṃ pāpamatiṃ ca karṇam anartham icchanti narendra pāpā; ye dharmanityasya satas tavāgrāḥ 11 svayaṃ niveśyāpratimaṃ mahātmā; puraṃ mahad devapuraprakāśam śatakratupratham amoghakarmā; hitvā prayātaḥ kva nu dharmarājaḥ 12 cakāra yām apratimāṃ mahātmā; sabhāṃ mayo deva sabhā prakāśām tāṃ deva guptām iva deva māyāṃ; hitvā prayātaḥ kva nu dharmarājaḥ 13 tān dharmakāmārthavid uttamaujā; bībhatsur uccaiḥ sahitān uvāca ādāsyate vāsam imaṃ niruṣya; vaneṣu rājā dviṣatāṃ yaśāṃsi 14 dvijātimukhyāḥ sahitāḥ pṛthak ca; bhavadbhir āsādya tapasvinaś ca prasādya dharmārthavidaś ca vācyā; yathārthasiddhiḥ paramā bhaven naḥ 15 ity evam ukte vacane 'rjunena; te brāhmaṇāḥ sarvavarṇāś ca rājan mudābhyanandan sahitāś ca cakruḥ; pradakṣiṇaṃ dharmabhṛtāṃ variṣṭham 16 āmantrya pārthaṃ ca vṛkodaraṃ ca; dhanaṃjayaṃ yājñasenīṃ yamau ca pratasthire rāṣṭram apetaharṣā; yudhiṣṭhireṇānumatā yathā svam |