Book 3: Chapter 112
The Mahabharata in Sanskrit
Book 3
Chapter 112
| 1 [र] इहागतॊ जटिलॊ बरह्म चारी; न वै हरस्वॊ नातिदीर्घॊ मनॊ वी सुवर्णवर्णः कमलायताक्षः; सुतः सुराणाम इव शॊभमानः 2 समृद्धरूपः सवितेव दीप्तः; सुशुक्लकृष्णाक्ष तरश चकॊरैः नीलाः परसन्नाश च जटाः सुगन्धा; हिरण्यरज्जु गरथिताः सुदीर्घाः 3 आधार रूपा पुनर अस्य कण्ठे; विभ्राजते विद्युद इवान्तरिक्षे दवौ चास्य पिण्डाव अधरेण कण्ठम; अजातरॊमौ सुमनॊहरौ च 4 विलग्नमध्यश च स नाभिदेशे; कतिश च तस्यातिकृत परमाणा अथास्य चीरान्तर इता परभाति; हिरन मयी मेखला मे यथेयम 5 अन्यच च तस्याद्भुत दर्शनीयं; विकूजितं पादयॊः संप्रभाति पाण्यॊश च तद्वत सवनवन निबद्धौ; कलापकाव अक्षमाला यथेयम 6 विचेष्टमानस्य च तस्य तानि; कूजन्ति हंसा सरसीव मत्ताः चीराणि तस्याद्भुत दर्शनानि; नेमानि तद्वन मम रूपवन्ति 7 वक्त्रं च तस्याद्भुत दर्शनीयं; परव्याहृतं हलादयतीव चेतः पुंस्कॊकिलस्येव च तस्य वाणी; तां शृण्वतॊ मे वयथितॊ ऽनतरात्मा 8 यथा वनं माधव मासि मध्ये; समीरितं शवसनेनाभिवाति तथा स वात्य उत्तमपुण्यगन्धी; निषेव्यमाणः पवनेन तात 9 सुसंयताश चापि जटा विभक्ता; दवैधी कृता भान्ति समा ललाटे कर्णौ च चित्रैर इव चक्रवालैः; समावृतौ तस्य सुरूपवद्भिः 10 तथा फलं वृत्तम अथॊ वि चित्रं; समाहनत पाणिना दक्षिणेन तद भूमिम आसाद्य पुनः पुनश च; समुत्पतत्य अद्भुतरूपम उच्चैः 11 तच चापि हत्वा परिवर्तते ऽसौ; वातेरितॊ वृक्ष इवावघूर्णः तं परेक्ष्य मे पुत्रम इवामराणां; परीतिः परा तात रतिश च जाता 12 स मे समाश्लिष्य पुनः शरीरं; जटासु गृह्याभ्यवनाम्य वक्त्रम वक्त्रेण वक्त्रं परणिधाय शब्दं; चकार तन मे ऽजनयत परहर्षम 13 न चापि पाद्यं बहुमन्यते ऽसौ; फलानि चेमानि मयाहृतानि एवं वरतॊ ऽसमीति च माम अवॊचत; फलानि चान्यानि नवान्य अदान मे 14 मयॊपयुक्तानि फलानि तानि; नेमानि तुल्यानि रसेन तेषाम न चापि तेषां तवग इयं यथैषां; साराणि नैषाम इव सन्ति तेषाम 15 तॊयानि चैवाति रसानि मह्यं; परादात स वै पातुम उदाररूपः पीत्वैव यान्य अभ्यधिकः परहर्षॊ; ममाभवद भूश चलितेव चासीत 16 इमानि चित्राणि च गन्धवन्ति; माल्यानि तस्यॊद्ग्रथितानि पट्टैः यानि परकीर्येह गतः सवम एव; स आश्रमं तपसा दयॊतमानः 17 गतेन तेनास्मि कृतॊ वि चेता; गात्रं च मे संपरितप्यतीव इच्छामि तस्यान्तिकम आशु गन्तुं; तं चेह नित्यं परिवर्तमानम 18 गच्छामि तस्यान्तिकम एव तात; का नाम सा वरतचर्या च तस्य इच्छाम्य अहं चरितुं तेन सार्धं; यथा तपः स चरत्य उग्रकर्मा | 1 [r] ihāgato jaṭilo brahma cārī; na vai hrasvo nātidīrgho mano vī suvarṇavarṇaḥ kamalāyatākṣaḥ; sutaḥ surāṇām iva śobhamānaḥ 2 samṛddharūpaḥ saviteva dīptaḥ; suśuklakṛṣṇākṣa taraś cakoraiḥ nīlāḥ prasannāś ca jaṭāḥ sugandhā; hiraṇyarajju grathitāḥ sudīrghāḥ 3 ādhāra rūpā punar asya kaṇṭhe; vibhrājate vidyud ivāntarikṣe dvau cāsya piṇḍāv adhareṇa kaṇṭham; ajātaromau sumanoharau ca 4 vilagnamadhyaś ca sa nābhideśe; katiś ca tasyātikṛta pramāṇā athāsya cīrāntar itā prabhāti; hiran mayī mekhalā me yatheyam 5 anyac ca tasyādbhuta darśanīyaṃ; vikūjitaṃ pādayoḥ saṃprabhāti pāṇyoś ca tadvat svanavan nibaddhau; kalāpakāv akṣamālā yatheyam 6 viceṣṭamānasya ca tasya tāni; kūjanti haṃsā sarasīva mattāḥ cīrāṇi tasyādbhuta darśanāni; nemāni tadvan mama rūpavanti 7 vaktraṃ ca tasyādbhuta darśanīyaṃ; pravyāhṛtaṃ hlādayatīva cetaḥ puṃskokilasyeva ca tasya vāṇī; tāṃ śṛṇvato me vyathito 'ntarātmā 8 yathā vanaṃ mādhava māsi madhye; samīritaṃ śvasanenābhivāti tathā sa vāty uttamapuṇyagandhī; niṣevyamāṇaḥ pavanena tāta 9 susaṃyatāś cāpi jaṭā vibhaktā; dvaidhī kṛtā bhānti samā lalāṭe karṇau ca citrair iva cakravālaiḥ; samāvṛtau tasya surūpavadbhiḥ 10 tathā phalaṃ vṛttam atho vi citraṃ; samāhanat pāṇinā dakṣiṇena tad bhūmim āsādya punaḥ punaś ca; samutpataty adbhutarūpam uccaiḥ 11 tac cāpi hatvā parivartate 'sau; vāterito vṛkṣa ivāvaghūrṇaḥ taṃ prekṣya me putram ivāmarāṇāṃ; prītiḥ parā tāta ratiś ca jātā 12 sa me samāśliṣya punaḥ śarīraṃ; jaṭāsu gṛhyābhyavanāmya vaktram vaktreṇa vaktraṃ praṇidhāya śabdaṃ; cakāra tan me 'janayat praharṣam 13 na cāpi pādyaṃ bahumanyate 'sau; phalāni cemāni mayāhṛtāni evaṃ vrato 'smīti ca mām avocat; phalāni cānyāni navāny adān me 14 mayopayuktāni phalāni tāni; nemāni tulyāni rasena teṣām na cāpi teṣāṃ tvag iyaṃ yathaiṣāṃ; sārāṇi naiṣām iva santi teṣām 15 toyāni caivāti rasāni mahyaṃ; prādāt sa vai pātum udārarūpaḥ pītvaiva yāny abhyadhikaḥ praharṣo; mamābhavad bhūś caliteva cāsīt 16 imāni citrāṇi ca gandhavanti; mālyāni tasyodgrathitāni paṭṭaiḥ yāni prakīryeha gataḥ svam eva; sa āśramaṃ tapasā dyotamānaḥ 17 gatena tenāsmi kṛto vi cetā; gātraṃ ca me saṃparitapyatīva icchāmi tasyāntikam āśu gantuṃ; taṃ ceha nityaṃ parivartamānam 18 gacchāmi tasyāntikam eva tāta; kā nāma sā vratacaryā ca tasya icchāmy ahaṃ carituṃ tena sārdhaṃ; yathā tapaḥ sa caraty ugrakarmā |