Book 16: Chapter 1
The Mahabharata in Sanskrit
Book 16
Chapter 1
| 1 [वै] षट तरिंशे तव अथ संप्राप्ते वर्षे कौरवनन्दन ददर्श विपरीतानि निमित्तानि युधिष्ठिरः 2 ववुर वाताः सनिर्घाता रूक्षाः शर्कर वर्षिणः अपसव्यानि शकुना मण्डलानि परचक्रिरे 3 परत्यगूहुर महानद्यॊ दिशॊ नीहारसंवृताः उल्काश चाङ्गार वर्षिण्यः परपेतुर गगनाद भुवि 4 आदित्यॊ रजसा राजन समवच्छन्न मण्डलः विरश्मिर उदये नित्यं कबन्धैः समदृश्यत 5 परिवेषाश च दृश्यन्ते दारुणाश चन्द्रसूर्ययॊः तरिवर्णाः शयाम रूक्षान्तास तथा भस्मारुण परभाः 6 एते चान्ये च बहव उत्पाता भयसंसिनः देश्यन्ते ऽहर अहॊ राजन हृदयॊद्वेग कारकाः 7 कस्य चित तव अथ कालस्य कुरुराजॊ युधिष्ठिरः शुश्राव वृष्णिचक्रस्य मौसले कदनं कृतम 8 विमुक्तं वासुदेवं च शरुत्वा रामं च पाण्डवः समानीयाब्रवीद भरातॄन किं करिष्याम इत्य उत 9 परस्परं समासाद्य बरह्मदण्डबलत कृतान वृष्णीन विनष्टांस ते शरुत्वा वयथिताः पाण्डवाभवन 10 निधनं वासुदेवस्य समुद्रस्येव शॊषणम वीरा न शरद्दधुस तस्य विनाशं शार्ङ्गधन्वनः 11 मौसलं ते परिश्रुत्य दुःखशॊकसमन्विताः विषण्णा हतसंकल्पाः पाण्डवाः समुपाविशन | 1 [vai] ṣaṭ triṃśe tv atha saṃprāpte varṣe kauravanandana dadarśa viparītāni nimittāni yudhiṣṭhiraḥ 2 vavur vātāḥ sanirghātā rūkṣāḥ śarkara varṣiṇaḥ apasavyāni śakunā maṇḍalāni pracakrire 3 pratyagūhur mahānadyo diśo nīhārasaṃvṛtāḥ ulkāś cāṅgāra varṣiṇyaḥ prapetur gaganād bhuvi 4 ādityo rajasā rājan samavacchanna maṇḍalaḥ viraśmir udaye nityaṃ kabandhaiḥ samadṛśyata 5 pariveṣāś ca dṛśyante dāruṇāś candrasūryayoḥ trivarṇāḥ śyāma rūkṣāntās tathā bhasmāruṇa prabhāḥ 6 ete cānye ca bahava utpātā bhayasaṃsinaḥ deśyante 'har aho rājan hṛdayodvega kārakāḥ 7 kasya cit tv atha kālasya kururājo yudhiṣṭhiraḥ śuśrāva vṛṣṇicakrasya mausale kadanaṃ kṛtam 8 vimuktaṃ vāsudevaṃ ca śrutvā rāmaṃ ca pāṇḍavaḥ samānīyābravīd bhrātṝn kiṃ kariṣyāma ity uta 9 parasparaṃ samāsādya brahmadaṇḍabalat kṛtān vṛṣṇīn vinaṣṭāṃs te śrutvā vyathitāḥ pāṇḍavābhavan 10 nidhanaṃ vāsudevasya samudrasyeva śoṣaṇam vīrā na śraddadhus tasya vināśaṃ śārṅgadhanvanaḥ 11 mausalaṃ te pariśrutya duḥkhaśokasamanvitāḥ viṣaṇṇā hatasaṃkalpāḥ pāṇḍavāḥ samupāviśan |