Book 15: Chapter 21
The Mahabharata in Sanskrit
Book 15
Chapter 21
| 1 [वै] ततः परभाते राजा स धृतराष्ट्रॊ ऽमबिका सुतः आहूय पाण्डवान वीरान वनवास कृतक्षणः 2 गान्धारी सहितॊ धीमान अभिनन्द्य यथाविधि कार्त्तिक्यां कारयित्वेष्टिं बराह्मणैर वेदपारगैः 3 अग्निहॊत्रं पुरस्कृत्य वल्कलाजिनसंवृतः वधू परिवृतॊ राजा निर्ययौ भवनात ततः 4 ततः सत्रियः कुरव पाण्डवानां; याश चाप्य अन्याः कौरव राजवंश्याः तासां नादः परादुरासीत तदानीं; वैचित्रवीर्ये नृपतौ परयाते 5 ततॊ लाजैः सुमनॊभिश च राजा; विचित्राभिस तद्गृहं पूजयित्वा संयॊज्यार्थैर भृत्यजनं च सर्वं; ततः समुत्सृज्य ययौ नरेन्द्रः 6 ततॊ राजा पराञ्जलिर वेपमानॊ; युधिष्ठिरः सस्वनं बाष्पकण्ठः विलप्यॊच्चैर हा महाराज साधॊ; कव गन्तासीत्य अपतत तात भूमौ 7 तथार्जुनस तीव्रदुःखाभितप्तॊ; मुहुर मुहुर निःश्वसन भरताग्र्यः युधिष्ठिरं मैवम इत्य एवम उक्त्वा; निगृह्याथॊदीधरत सीदमानः 8 वृकॊदरः फल्गुनश चैव वीरौ; माद्रीपुत्रौ विदुरः संजयश च वैश्यापुत्रः सहितॊ गौतमेन; धौम्यॊ विप्राश चान्वयुर बाष्पकण्ठाः 9 कुन्ती गान्धारीं बद्धनेत्रां वरजन्तीं; सकन्धासक्तं हस्तम अथॊद्वहन्ती राजा गान्धार्याः सकन्धदेशे ऽवसज्य; पाणिं ययौ धृतराष्ट्रः परतीतः 10 तथा कृष्णा दरौपदी यादवी च; बालापत्या चॊत्तरा कौरवी च चित्राङ्गदा याश च काश चित सत्रियॊ ऽनयाः; सार्धं राज्ञा परस्थितास ता वधूभिः 11 तासां नादॊ रुदतीनां तदासीद; राजन दुःखात कुररीणाम इवॊच्चैः ततॊ निष्पेतुर बराह्मणक्षत्रियाणां; विट शूद्राणां चैव नार्यः समन्तात 12 तन निर्याणे दुःखितः पौरवर्गॊ; गहाह्वये ऽतीव बभूव राजन यथापूर्वं गच्छतां पाण्डवानां; दयूते राजन कौरवाणां सभायाम 13 या नापश्यच चन्द्रमा नैव सूर्यॊ; रामाः कदा चिद अपि तस्मिन नरेन्द्रे महावनं गच्छति कौरवेन्द्रे; शॊकेनार्ता राजमार्गं परपेदुः | 1 [vai] tataḥ prabhāte rājā sa dhṛtarāṣṭro 'mbikā sutaḥ āhūya pāṇḍavān vīrān vanavāsa kṛtakṣaṇaḥ 2 gāndhārī sahito dhīmān abhinandya yathāvidhi kārttikyāṃ kārayitveṣṭiṃ brāhmaṇair vedapāragaiḥ 3 agnihotraṃ puraskṛtya valkalājinasaṃvṛtaḥ vadhū parivṛto rājā niryayau bhavanāt tataḥ 4 tataḥ striyaḥ kurava pāṇḍavānāṃ; yāś cāpy anyāḥ kaurava rājavaṃśyāḥ tāsāṃ nādaḥ prādurāsīt tadānīṃ; vaicitravīrye nṛpatau prayāte 5 tato lājaiḥ sumanobhiś ca rājā; vicitrābhis tadgṛhaṃ pūjayitvā saṃyojyārthair bhṛtyajanaṃ ca sarvaṃ; tataḥ samutsṛjya yayau narendraḥ 6 tato rājā prāñjalir vepamāno; yudhiṣṭhiraḥ sasvanaṃ bāṣpakaṇṭhaḥ vilapyoccair hā mahārāja sādho; kva gantāsīty apatat tāta bhūmau 7 tathārjunas tīvraduḥkhābhitapto; muhur muhur niḥśvasan bharatāgryaḥ yudhiṣṭhiraṃ maivam ity evam uktvā; nigṛhyāthodīdharat sīdamānaḥ 8 vṛkodaraḥ phalgunaś caiva vīrau; mādrīputrau viduraḥ saṃjayaś ca vaiśyāputraḥ sahito gautamena; dhaumyo viprāś cānvayur bāṣpakaṇṭhāḥ 9 kuntī gāndhārīṃ baddhanetrāṃ vrajantīṃ; skandhāsaktaṃ hastam athodvahantī rājā gāndhāryāḥ skandhadeśe 'vasajya; pāṇiṃ yayau dhṛtarāṣṭraḥ pratītaḥ 10 tathā kṛṣṇā draupadī yādavī ca; bālāpatyā cottarā kauravī ca citrāṅgadā yāś ca kāś cit striyo 'nyāḥ; sārdhaṃ rājñā prasthitās tā vadhūbhiḥ 11 tāsāṃ nādo rudatīnāṃ tadāsīd; rājan duḥkhāt kurarīṇām ivoccaiḥ tato niṣpetur brāhmaṇakṣatriyāṇāṃ; viṭ śūdrāṇāṃ caiva nāryaḥ samantāt 12 tan niryāṇe duḥkhitaḥ pauravargo; gahāhvaye 'tīva babhūva rājan yathāpūrvaṃ gacchatāṃ pāṇḍavānāṃ; dyūte rājan kauravāṇāṃ sabhāyām 13 yā nāpaśyac candramā naiva sūryo; rāmāḥ kadā cid api tasmin narendre mahāvanaṃ gacchati kauravendre; śokenārtā rājamārgaṃ prapeduḥ |