Book 14: Chapter 88
The Mahabharata in Sanskrit
Book 14
Chapter 88
| 1 [व] समागतान वेद विदॊ राज्ञश च पृथिवीश्वरान दृष्ट्वा युधिष्ठिरॊ राजा भीमसेनम अथाब्रवीत 2 उपयाता नरव्याघ्रा य इमे जगद ईश्वराः एतेषां करियतां पूजा पूजार्हा हि नरेश्वराः 3 इत्य उक्तः स तथा चक्रे नरेन्द्रेण यशस्विना भीमसेनॊ महातेजा यमाभ्यां सह भारत 4 अथाभ्यगच्छद गॊविन्दॊ वृष्णिभिः सहधर्मजम बलदेवं पुरस्कृत्य सर्वप्राणभृतां वरः 5 युयुधानेन सहितः परद्युम्नेन गदेन च निशठेनाथ साम्बेन तथैव कृतवर्मणा 6 तेषाम अपि परां पूजां चक्रे भीमॊ महाभुजः विविशुस ते च वेश्मानि रत्नवन्ति नरर्षभाः 7 युधिष्ठिर समीपे तु कथान्ते मधुसूदनः अर्जुनं कथयाम आस बहु संग्रामकर्शितम 8 स तं पप्रच्छ कौन्तेयः पुनः पुनर अरिंदमम धर्मराड भरातरं जिष्णुं समाचष्ट जगत्पतिः 9 आगमद दवारकावासी ममाप्तः पुरुषॊ नृप यॊ ऽदराक्षीत पाण्डवश्रेष्ठं बहु संग्रामकर्शितम 10 समीपे च महाबाहुम आचष्ट च मम परभॊ कुरु कार्याणि कौन्तेय हयमेधार्थ सिद्धये 11 इत्य उक्तः परत्युवाचैनं धर्मराजॊ युधिष्ठिरः दिष्ट्या स कुशली जिष्णुर उपयाति च माधव 12 तव यत संदिदेशासौ पाण्डवानां बलाग्रणीः तद आख्यातुम इहेच्छामि भवता यदुनन्दन 13 इत्य उक्ते राजशार्दूल वृष्ण्यन्धकपतिस तदा परॊवाचेदं वचॊ वाग्मी धर्मात्मानं युधिष्ठिरम 14 इदम आह महाराज पार्थ वाक्यं नरः स माम वाच्यॊ युधिष्ठिरः कृष्ण काले वाक्यम इदं मम 15 आगमिष्यन्ति राजानः सर्वतः कौरवान परति तेषाम एकैकशः पूजा कार्येत्य एतत कषमं हि नः 16 इत्य एतद वचनाद राजा विज्ञाप्यॊ मम मानद न तदात्ययिकम हि सयाद यद अर्घ्यानयने भवेत 17 कर्तुम अर्हति तद राजा भवांश चाप्य अनुमन्यताम राजद्वेषाद विनश्येयुर नेमा राजन परजाः पुनः 18 इदम अन्यच च कौन्तेय वचः स पुरुषॊ ऽबरवीत धनंजयस्य नृपते तन मे निगदतः शृणु 19 उपयास्यति यज्ञं नॊ मणिपूर पतिर नृपः पुत्रॊ मम महातेजा दयितॊ बभ्रु वाहनः 20 तं भवान मद अपेक्षार्थं विधिवत परतिपूजयेत स हि भक्तॊ ऽनुरक्तश च मम नित्यम इति परभॊ 21 इत्य एतद वचनं शरुत्वा धर्मराजॊ युधिष्ठिरः अभिनन्द्यास्य तद वाक्यम इदं वचनम अब्रवीत | 1 [v] samāgatān veda vido rājñaś ca pṛthivīśvarān dṛṣṭvā yudhiṣṭhiro rājā bhīmasenam athābravīt 2 upayātā naravyāghrā ya ime jagad īśvarāḥ eteṣāṃ kriyatāṃ pūjā pūjārhā hi nareśvarāḥ 3 ity uktaḥ sa tathā cakre narendreṇa yaśasvinā bhīmaseno mahātejā yamābhyāṃ saha bhārata 4 athābhyagacchad govindo vṛṣṇibhiḥ sahadharmajam baladevaṃ puraskṛtya sarvaprāṇabhṛtāṃ varaḥ 5 yuyudhānena sahitaḥ pradyumnena gadena ca niśaṭhenātha sāmbena tathaiva kṛtavarmaṇā 6 teṣām api parāṃ pūjāṃ cakre bhīmo mahābhujaḥ viviśus te ca veśmāni ratnavanti nararṣabhāḥ 7 yudhiṣṭhira samīpe tu kathānte madhusūdanaḥ arjunaṃ kathayām āsa bahu saṃgrāmakarśitam 8 sa taṃ papraccha kaunteyaḥ punaḥ punar ariṃdamam dharmarāḍ bhrātaraṃ jiṣṇuṃ samācaṣṭa jagatpatiḥ 9 āgamad dvārakāvāsī mamāptaḥ puruṣo nṛpa yo 'drākṣīt pāṇḍavaśreṣṭhaṃ bahu saṃgrāmakarśitam 10 samīpe ca mahābāhum ācaṣṭa ca mama prabho kuru kāryāṇi kaunteya hayamedhārtha siddhaye 11 ity uktaḥ pratyuvācainaṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ diṣṭyā sa kuśalī jiṣṇur upayāti ca mādhava 12 tava yat saṃdideśāsau pāṇḍavānāṃ balāgraṇīḥ tad ākhyātum ihecchāmi bhavatā yadunandana 13 ity ukte rājaśārdūla vṛṣṇyandhakapatis tadā provācedaṃ vaco vāgmī dharmātmānaṃ yudhiṣṭhiram 14 idam āha mahārāja pārtha vākyaṃ naraḥ sa mām vācyo yudhiṣṭhiraḥ kṛṣṇa kāle vākyam idaṃ mama 15 āgamiṣyanti rājānaḥ sarvataḥ kauravān prati teṣām ekaikaśaḥ pūjā kāryety etat kṣamaṃ hi naḥ 16 ity etad vacanād rājā vijñāpyo mama mānada na tadātyayikam hi syād yad arghyānayane bhavet 17 kartum arhati tad rājā bhavāṃś cāpy anumanyatām rājadveṣād vinaśyeyur nemā rājan prajāḥ punaḥ 18 idam anyac ca kaunteya vacaḥ sa puruṣo 'bravīt dhanaṃjayasya nṛpate tan me nigadataḥ śṛṇu 19 upayāsyati yajñaṃ no maṇipūra patir nṛpaḥ putro mama mahātejā dayito babhru vāhanaḥ 20 taṃ bhavān mad apekṣārthaṃ vidhivat pratipūjayet sa hi bhakto 'nuraktaś ca mama nityam iti prabho 21 ity etad vacanaṃ śrutvā dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ abhinandyāsya tad vākyam idaṃ vacanam abravīt |