Book 1: Chapter 24
The Mahabharata in Sanskrit
Book 1
Chapter 24
| 1 [सू] इत्य उक्तॊ गरुडः सर्पैर ततॊ मातरम अब्रवीत गच्छाम्य अमृतम आहर्तुं भक्ष्यम इच्छामि वेदितुम 2 [वि] समुद्रकुक्षाव एकान्ते निषादालयम उत्तमम सहस्राणाम अनेकानां तान भुक्त्वामृतम आनय 3 न तु ते बराह्मणं हन्तुं कार्या बुद्धिः कदा चन अवध्यसर्वभूतानां बराह्मणॊ हय अनलॊपमः 4 अग्निर अर्कॊ विषं शस्त्रं विप्रॊ भवति कॊपितः भूतानाम अग्रभुग विप्रॊ वर्णश्रेष्ठः पिता गुरुः 5 [ग] यथाहम अभिजानीयां बराह्मणं लक्षणैः शुभैः तन मे कारणतॊ मातः पृच्छतॊ वक्तुम अर्हसि 6 [वि] यस ते कण्ठम अनुप्राप्तॊ निगीर्णं बडिशं यथा दहेद अङ्गारवत पुत्र तं विद्याद बाह्मणर्षभम 7 [सू] परॊवाच चैनं विनता पुत्रहार्दाद इदं वचः जानन्त्य अप्य अतुलं वीर्यम आशीर्वादसमन्वितम 8 पक्षौ ते मारुतः पातु चन्द्रः पृष्ठं तु पुत्रक शिरस तु पातु ते वह्निर भास्करः सर्वम एव तु 9 अहं च ते सदा पुत्र शान्ति सवस्ति परायणा अरिष्टं वरज पन्थानं वत्स कार्यार्थसिद्धये 10 ततः स मातुर वचनं निशम्य; वितत्य पक्षौ नभ उत्पपात ततॊ निषादान बलवान उपागमद; बुभुक्षितः काल इवान्तकॊ महान 11 स तान निषादान उपसंहरंस तदा; रजः समुद्धूय नभःस्पृशं महत समुद्रकुक्षौ च विशॊषयन पयः; समीपगान भूमिधरान विचालयन 12 ततः सचक्रे महद आननं तदा; निषादमार्गं परतिरुध्य पक्षिराट ततॊ निषादास तवरिताः परवव्रजुर; यतॊ मुखं तस्य भुजंगभॊजितः 13 तद आननं विवृतम अतिप्रमाणवत; समभ्ययुर गगनम इवार्दिताः खगाः सहस्रशः पवनरजॊ ऽभरमॊहिता; महानिल परचलित पादपे वने 14 ततः खगॊ वदनम अमित्रतापनः; समाहरत परिचपलॊ महाबलः निषूदयन बहुविध मत्स्यभक्षिणॊ; बुभुक्षितॊ गगनचरेश्वरस तदा | 1 [sū] ity ukto garuḍaḥ sarpair tato mātaram abravīt gacchāmy amṛtam āhartuṃ bhakṣyam icchāmi veditum 2 [vi] samudrakukṣāv ekānte niṣādālayam uttamam sahasrāṇām anekānāṃ tān bhuktvāmṛtam ānaya 3 na tu te brāhmaṇaṃ hantuṃ kāryā buddhiḥ kadā cana avadhyasarvabhūtānāṃ brāhmaṇo hy analopamaḥ 4 agnir arko viṣaṃ śastraṃ vipro bhavati kopitaḥ bhūtānām agrabhug vipro varṇaśreṣṭhaḥ pitā guruḥ 5 [ga] yathāham abhijānīyāṃ brāhmaṇaṃ lakṣaṇaiḥ śubhaiḥ tan me kāraṇato mātaḥ pṛcchato vaktum arhasi 6 [vi] yas te kaṇṭham anuprāpto nigīrṇaṃ baḍiśaṃ yathā dahed aṅgāravat putra taṃ vidyād bāhmaṇarṣabham 7 [sū] provāca cainaṃ vinatā putrahārdād idaṃ vacaḥ jānanty apy atulaṃ vīryam āśīrvādasamanvitam 8 pakṣau te mārutaḥ pātu candraḥ pṛṣṭhaṃ tu putraka śiras tu pātu te vahnir bhāskaraḥ sarvam eva tu 9 ahaṃ ca te sadā putra śānti svasti parāyaṇā ariṣṭaṃ vraja panthānaṃ vatsa kāryārthasiddhaye 10 tataḥ sa mātur vacanaṃ niśamya; vitatya pakṣau nabha utpapāta tato niṣādān balavān upāgamad; bubhukṣitaḥ kāla ivāntako mahān 11 sa tān niṣādān upasaṃharaṃs tadā; rajaḥ samuddhūya nabhaḥspṛśaṃ mahat samudrakukṣau ca viśoṣayan payaḥ; samīpagān bhūmidharān vicālayan 12 tataḥ sacakre mahad ānanaṃ tadā; niṣādamārgaṃ pratirudhya pakṣirāṭ tato niṣādās tvaritāḥ pravavrajur; yato mukhaṃ tasya bhujaṃgabhojitaḥ 13 tad ānanaṃ vivṛtam atipramāṇavat; samabhyayur gaganam ivārditāḥ khagāḥ sahasraśaḥ pavanarajo 'bhramohitā; mahānila pracalita pādape vane 14 tataḥ khago vadanam amitratāpanaḥ; samāharat paricapalo mahābalaḥ niṣūdayan bahuvidha matsyabhakṣiṇo; bubhukṣito gaganacareśvaras tadā |