The Meters of Boethius: Meter 29

Verse Indeterminate Saxon

Gif ðu nu wilnige weorulddrihtnes
heane anwald hlutre mode
ongitan giorne, gem almægene
heofones tunglu, hu hi him healdað betwuh

5

sibbe singale, dydon swa lange.
Swa hi gewenede wuldres aldor
æt frumsceafte þæt sio fyrene ne mot
sunne gesecan snawcealdes weg,
monan gemæro. Hwæt, ða mæran tungl

10

auðer oðres rene a ne gehrineð
ær þæm þæt oðer of gewiteð.
Ne huru se stiorra gestigan wile
westdæl wolcna, þone wise men
Ursa nemnað; ealle stiorran

15

sigað æfter sunnan samod mid rodere
under eorðan grund, he ana stent.
Nis þæt nan wundor; he is wundrum fæst,
upende neah eaxe ðæs roderes.
ðonne is an steorra ofer oðre beorht,

20

cymeð eastan up ær þonne sunne;
þone monna bearn morgenstiorra
hatað under heofonum, forðæm he hæleþum dæg
bodað æfter burgum, brengeð æfter
swegeltorht sunne samad eallum dæg.

25

Is se forrynel fæger and sciene,
cymeð eastan up ær for sunnan
and eft æfter sunnan on setl glideð,
west under weorulde. Werðioda his
noman onwendað þonne niht cymeð,

30

hatað hine ealle æfenstiorra.
Se bið þære sunnan swiftra; siððan hi on setl gewitað,
ofirneð þæt æþele tungol, oðþæt he be eastan weorðeð
eldum oðewed ær þonne sunne.
Habbað æðele tungol emne gedæled

35

dæg and nihte drihtnes meahtum,
sunna and mona, swiðe geþwære,
swa him æt frymþe fæder getiohhode.
Ne þearft þu no wenan þæt ða wlitegan tungl
ðæs þeowdomes aðroten weorðe

40

ær domes dæge; deð siððan ymbe
moncynnes fruma swa him gemet þinceð,
forðon hi be healfe heofones þisses
on ane ne læt ælmihtig god,
þy læs hi oðra fordyden æþela gesceafta,

45

ac se eca god ealla gemetgað
sida gesceafta, softa geþwerað.
Hwilum ðæt drige drifð þone wætan,
hwylum he gemengeð, metodes cræfte,
cile wið hæto; hwilum cerreð eft

50

on uprodor ælbeorhta leg,
leoht on lyfte; ligeð him behindan
hefig hrusan dæl, þeah hit hwilan ær
eorðe sio cealde oninnan hire
heold and hydde haliges meahtum.

55

Be þæs cyninges gebode cymeð geara gehwæt,
eorðe bringeð æghwylc tudor,
and se hata sumor hæleða bearnum
geara gehwilce giereð and drigeð
geond sidne grund sæd and bleda,

60

hærfest to honda herbuendum,
ripa receð. Ren æfter þæm
swylce hagal and snaw hrusan leccað
on wintres tid, weder unhiore.
Forðæm eorðe onfehð eallum sædum,

65

gedeð þæt hi growað geara gehwilce;
on lenctentid leaf up spryttað.
Ac se milda metod monna bearnum
on eorðan fet eall þætte groweð,
wæstmas on weorolde, wel forðbrengeð

70

hit þonne he wile, heofona waldend,
and eowað eft eorðbuendum,
nimð þonne he wile, nergende god.
And þæt hehste good on heahsetle
siteð self cyning, and þios side gesceaft

75

þenað and ðiowað. He þonan waldeð
þæm geweltleðrum weoruldgesceafta.
Nis þæt nan wundor; he is weroda god,
cyning and drihten cwucera gehwelces,
æwelm and fruma eallra gesceafta,

80

wyrhta and sceppend weorulde þisse,
wisdom and æ woruldbuendra.
Ealla gesceafta on his ærendo
hionane he sendeð, hæt eft cuman.
Gif he swa gestæððig ne staðolade

85

ealla gesceafta, æghwylc hiora
wraðe tostencte weorðan sceolden,
æghwilc hiora ealle to nauhte
weorðan sceoldon wraðe toslopena,
þeah þa ane lufe ealla gesceafta

90

heofones and eorðan hæbben gemæne,
þæt hi þiowien swilcum þiodfruman,
and fægniað þæt hiora fæder wealdeð.
Nis þæt nan wundor, forðæm wuhta nan
æfre ne meahte elles wunian,

95

gif hi eallmægene hiora ordfruman
ne þiowoden, þeodne mærum.