Book 6: Chapter 11
The Mahabharata in Sanskrit
Book 6
Chapter 11
| 1 [धृ] भारतस्यास्य वर्षस्य तथा हैमवतस्य च परमाणम आयुषः सूत फलं चापि शुभाशुभम 2 अनागतम अतिक्रान्तं वर्तमानं च संजय आचक्ष्व मे विस्तरेण हरिवर्षं तथैव च 3 [स] चत्वारि भारते वर्षे युगानि भरतर्षभ कृतं तरेता दवापरं च पुष्यं च कुरुवर्धन 4 पूर्वं कृतयुगं नाम ततस तरेतायुगं विभॊ संक्षेपाद दवापरस्याथ तथ पुष्यं परवर्तते 5 चत्वारि च सहस्राणि वर्षाणां कुरुसत्तम आयुः संख्या कृतयुगे संख्याता राजसत्तम 6 तत्र तरीणि सहस्राणि तरेतायां मनुजाधिप दविसहस्रं दवापरे तु शते तिष्ठति संप्रति 7 न परमाण सथितिर हय अस्ति पुष्ये ऽसमिन भरतर्षभ गर्भस्थाश च मरियन्ते ऽतर तथा जाता मरियन्ति च 8 महाबला महासत्त्वाः परजा गुणसमन्विताः अजायन्त कृते राजन मुनयः सुतपॊधनाः 9 महॊत्साहा महात्मानॊ धार्मिकाः सत्यवादिनः जाताः कृतयुगे राजन धनिनः परियदर्शनाः 10 आयुष्मन्तॊ महावीरा धनुर्धर वरा युधि जायन्ते कषत्रियाः शूरास तरेतायां चक्रवर्तिनः 11 सर्ववर्णा महाराज जायन्ते दवापरे सति महॊत्साहा महावीर्याः परस्परवधैषिणः 12 तेजसाल्पेन संयुक्ताः करॊधनाः पुरुषा नृप लुब्धाश चानृतकाश चैव पुष्ये जायन्ति भारत 13 ईर्ष्या मानस तथा करॊधॊ मायासूया तथैव च पुष्ये भवन्ति मर्त्यानां रागॊ लॊभश च भारत 14 संक्षेपॊ वर्तते राजन दवापरे ऽसमिन नराधिप गुणॊत्तरं हैमवतं हरिवर्षं ततः परम | 1 [dhṛ] bhāratasyāsya varṣasya tathā haimavatasya ca pramāṇam āyuṣaḥ sūta phalaṃ cāpi śubhāśubham 2 anāgatam atikrāntaṃ vartamānaṃ ca saṃjaya ācakṣva me vistareṇa harivarṣaṃ tathaiva ca 3 [s] catvāri bhārate varṣe yugāni bharatarṣabha kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca puṣyaṃ ca kuruvardhana 4 pūrvaṃ kṛtayugaṃ nāma tatas tretāyugaṃ vibho saṃkṣepād dvāparasyātha tatha puṣyaṃ pravartate 5 catvāri ca sahasrāṇi varṣāṇāṃ kurusattama āyuḥ saṃkhyā kṛtayuge saṃkhyātā rājasattama 6 tatra trīṇi sahasrāṇi tretāyāṃ manujādhipa dvisahasraṃ dvāpare tu śate tiṣṭhati saṃprati 7 na pramāṇa sthitir hy asti puṣye 'smin bharatarṣabha garbhasthāś ca mriyante 'tra tathā jātā mriyanti ca 8 mahābalā mahāsattvāḥ prajā guṇasamanvitāḥ ajāyanta kṛte rājan munayaḥ sutapodhanāḥ 9 mahotsāhā mahātmāno dhārmikāḥ satyavādinaḥ jātāḥ kṛtayuge rājan dhaninaḥ priyadarśanāḥ 10 āyuṣmanto mahāvīrā dhanurdhara varā yudhi jāyante kṣatriyāḥ śūrās tretāyāṃ cakravartinaḥ 11 sarvavarṇā mahārāja jāyante dvāpare sati mahotsāhā mahāvīryāḥ parasparavadhaiṣiṇaḥ 12 tejasālpena saṃyuktāḥ krodhanāḥ puruṣā nṛpa lubdhāś cānṛtakāś caiva puṣye jāyanti bhārata 13 īrṣyā mānas tathā krodho māyāsūyā tathaiva ca puṣye bhavanti martyānāṃ rāgo lobhaś ca bhārata 14 saṃkṣepo vartate rājan dvāpare 'smin narādhipa guṇottaraṃ haimavataṃ harivarṣaṃ tataḥ param |