Book 1: Chapter 200
The Mahabharata in Sanskrit
Book 1
Chapter 200
| 1 [ज] एवं संप्राप्य राज्यं तद इन्द्रप्रस्थे तपॊधन अत ऊर्ध्वं महात्मानः किम अकुर्वन्त पाण्डवाः 2 सर्व एव महात्मानः पूर्वे मम पितामहाः दरौपदी धर्मपत्नी च कथं तान अन्ववर्तत 3 कथं वा पञ्च कृष्णायाम एकस्यां ते नराधिपाः वर्तमाना महाभागा नाभिद्यन्त परस्परम 4 शरॊतुम इच्छाम्य अहं सर्वं विस्तरेण तपॊधन तेषां चेष्टितम अन्यॊन्यं युक्तानां कृष्णया तया 5 [वै] धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञाताः कृष्णया सह पाण्डवाः रेमिरे पुरुषव्याघ्राः पराप्तराज्याः परंतपाः 6 पराप्य राज्यं महातेजाः सत्यसंधॊ युधिष्ठिरः पालयाम आस धर्मेण पृथिवीं भरातृभिः सह 7 जितारयॊ महाप्राज्ञाः सत्यधर्मपरायणाः मुदं परमिकां पराप्तास तत्रॊषुः पाण्डुनन्दनाः 8 कुर्वाणाः पौरकार्याणि सर्वाणि पुरुषर्षभाः आसां चक्रुर महार्हेषु पार्थिवेष्व आसनेषु च 9 अथ तेषूपविष्टेषु सर्वेष्व एव महात्मसु नारदस तव अथ देवर्षिर आजगाम यदृच्छया आसनं रुचिरं तस्मै परददौ सवं युधिष्ठिरः 10 देवर्षेर उपविष्टस्य सवयम अर्घ्यं यथाविधि परादाद युधिष्ठिरॊ धीमान राज्यं चास्मै नयवेदयत 11 परतिगृह्य तु तां पूजाम ऋषिः परीतमनाभवत आशीर्भिर वर्धयित्वा तु तम उवाचास्यताम इति 12 निषसादाभ्यनुज्ञातस ततॊ राजा युधिष्ठिरः परेषयाम आस कृष्णायै भगवन्तम उपस्थितम 13 शरुत्वैव दरौपदी चापि शुचिर भूत्वा समाहिता जगाम तत्र यत्रास्ते नारदः पाण्डवैः सह 14 तस्याभिवाद्य चरणौ देवर्षेर धर्मचारिणी कृताञ्जलिः सुसंवीता सथिताथ दरुपदात्मजा 15 तस्याश चापि स धर्मात्मा सत्यवाग ऋषिसत्तमः आशिषॊ विविधाः परॊच्य राजपुत्र्यास तु नारदः गम्यताम इति हॊवाच भगवांस ताम अनिन्दिताम 16 गतायाम अथ कृष्णायां युधिष्ठिरपुरॊगमान विविक्ते पाण्डवान सर्वान उवाच भगवान ऋषिः 17 पाञ्चाली भवताम एका धर्मपत्नी यशस्विनी यथा वॊ नात्र भेदः सयात तथा नीतिर विधीयताम 18 सुन्दॊपसुन्दाव असुरौ भरातरौ सहिताव उभौ आस्ताम अवध्याव अन्येषां तरिषु लॊकेषु विश्रुतौ 19 एकराज्याव एकगृहाव एकशय्यासनाशनौ तिलॊत्तमायास तौ हेतॊर अन्यॊन्यम अभिजघ्नतुः 20 रक्ष्यतां सौह्रदं तस्माद अन्यॊन्यप्रतिभाविकम यथा वॊ नात्र भेदः सयात तत कुरुष्व युधिष्ठिर 21 [य] सुन्दॊपसुन्दाव असुरौ कस्य पुत्रौ महामुने उत्पन्नश च कथं भेदः कथं चान्यॊन्यम अघ्नताम 22 अप्सरा देवकन्या वा कस्य चैषा तिलॊत्तमा यस्याः कामेन संमत्तौ जघ्नतुस तौ परस्परम 23 एतत सर्वं यथावृत्तं विस्तरेण तपॊधन शरॊतुम इच्छामहे विप्र परं कौतूहलं हि नः | 1 [j] evaṃ saṃprāpya rājyaṃ tad indraprasthe tapodhana ata ūrdhvaṃ mahātmānaḥ kim akurvanta pāṇḍavāḥ 2 sarva eva mahātmānaḥ pūrve mama pitāmahāḥ draupadī dharmapatnī ca kathaṃ tān anvavartata 3 kathaṃ vā pañca kṛṣṇāyām ekasyāṃ te narādhipāḥ vartamānā mahābhāgā nābhidyanta parasparam 4 śrotum icchāmy ahaṃ sarvaṃ vistareṇa tapodhana teṣāṃ ceṣṭitam anyonyaṃ yuktānāṃ kṛṣṇayā tayā 5 [vai] dhṛtarāṣṭrābhyanujñātāḥ kṛṣṇayā saha pāṇḍavāḥ remire puruṣavyāghrāḥ prāptarājyāḥ paraṃtapāḥ 6 prāpya rājyaṃ mahātejāḥ satyasaṃdho yudhiṣṭhiraḥ pālayām āsa dharmeṇa pṛthivīṃ bhrātṛbhiḥ saha 7 jitārayo mahāprājñāḥ satyadharmaparāyaṇāḥ mudaṃ paramikāṃ prāptās tatroṣuḥ pāṇḍunandanāḥ 8 kurvāṇāḥ paurakāryāṇi sarvāṇi puruṣarṣabhāḥ āsāṃ cakrur mahārheṣu pārthiveṣv āsaneṣu ca 9 atha teṣūpaviṣṭeṣu sarveṣv eva mahātmasu nāradas tv atha devarṣir ājagāma yadṛcchayā āsanaṃ ruciraṃ tasmai pradadau svaṃ yudhiṣṭhiraḥ 10 devarṣer upaviṣṭasya svayam arghyaṃ yathāvidhi prādād yudhiṣṭhiro dhīmān rājyaṃ cāsmai nyavedayat 11 pratigṛhya tu tāṃ pūjām ṛṣiḥ prītamanābhavat āśīrbhir vardhayitvā tu tam uvācāsyatām iti 12 niṣasādābhyanujñātas tato rājā yudhiṣṭhiraḥ preṣayām āsa kṛṣṇāyai bhagavantam upasthitam 13 śrutvaiva draupadī cāpi śucir bhūtvā samāhitā jagāma tatra yatrāste nāradaḥ pāṇḍavaiḥ saha 14 tasyābhivādya caraṇau devarṣer dharmacāriṇī kṛtāñjaliḥ susaṃvītā sthitātha drupadātmajā 15 tasyāś cāpi sa dharmātmā satyavāg ṛṣisattamaḥ āśiṣo vividhāḥ procya rājaputryās tu nāradaḥ gamyatām iti hovāca bhagavāṃs tām aninditām 16 gatāyām atha kṛṣṇāyāṃ yudhiṣṭhirapurogamān vivikte pāṇḍavān sarvān uvāca bhagavān ṛṣiḥ 17 pāñcālī bhavatām ekā dharmapatnī yaśasvinī yathā vo nātra bhedaḥ syāt tathā nītir vidhīyatām 18 sundopasundāv asurau bhrātarau sahitāv ubhau āstām avadhyāv anyeṣāṃ triṣu lokeṣu viśrutau 19 ekarājyāv ekagṛhāv ekaśayyāsanāśanau tilottamāyās tau hetor anyonyam abhijaghnatuḥ 20 rakṣyatāṃ sauhradaṃ tasmād anyonyapratibhāvikam yathā vo nātra bhedaḥ syāt tat kuruṣva yudhiṣṭhira 21 [y] sundopasundāv asurau kasya putrau mahāmune utpannaś ca kathaṃ bhedaḥ kathaṃ cānyonyam aghnatām 22 apsarā devakanyā vā kasya caiṣā tilottamā yasyāḥ kāmena saṃmattau jaghnatus tau parasparam 23 etat sarvaṃ yathāvṛttaṃ vistareṇa tapodhana śrotum icchāmahe vipra paraṃ kautūhalaṃ hi naḥ |